CZY PRACOWNIK SKLEPU MOŻE ZATRZYMAĆ ZŁODZIEJA?

Każdy pracownik sklepu może zatrzymać złodzieja, który będzie chciał uciec zanim przyjedzie Policja. Środek ten powinien być jednak ostatecznością.

 

 

 

Zatrzymanie obywatelskie, czyli co?

Podstawą do zatrzymania nieuczciwego klienta do czasu przyjazdu Policji jest tzw. „zatrzymanie obywatelskie”. Pozwala ono ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub wykroczenia – wartość skradzionego towaru nie ma więc znaczenia. Złodziej może być także zatrzymany w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu takiego czynu. Ujęcie może być dokonane jednak tylko wtedy, kiedy nie można ustalić tożsamości danej osoby lub istnieje obawa jej ukrycia. Zatrzymania może dokonać właściciel sklepu, pracownik, a nawet inny klient.

Jak zatrzymać zgodnie z prawem?

Przepisy wykluczają możliwość zatrzymania osoby, co do której istnieją jedynie podejrzenia, że popełnia przestępstwo. Fakt jego popełnienia nie może budzić zatem żadnych wątpliwości.

Wobec złodzieja można użyć siły fizycznej, jednak tylko o tyle, o ile jest to niezbędne do ujęcia. Zatrzymanie musi być więc dostosowane do danej osoby – inne środki będą właściwe przy niesfornym nastolatku, a inne przy zatrzymaniu dorosłego. Oczywiście jeśli złodziej sam zaatakuje, zatrzymujący może się bronić w granicach obrony konieczniej.

Ujętą osobę trzeba niezwłocznie przekazać Policji. Zaraz po zatrzymaniu należy więc wezwać patrol, lub samodzielnie doprowadzić złodzieja na komisariat. Nie można dokonywać przeszukania (np. ubrań) złodzieja – takie uprawnienia ma tylko Policja.

Właściciel musi pamiętać, że zatrzymanie powinno być działaniem ostatecznym. Ujęcie niezgodne z przepisami może pociągać za sobą odpowiedzialność cywilną za wyrządzoną szkodę, obowiązek zapłaty zadośćuczynienia lub odpowiedzialność karną np. za bezprawne pozbawienie wolności.

A może ochroniarz?

Jeżeli sklep jest usytuowany w miejscu, gdzie popełnienie przestępstwa jest bardzo prawdopodobne, dobrym rozwiązaniem może być zatrudnienie ochroniarza. Ważne jednak, aby zatrudnić ochroniarza licencjonowanego. Taki ochroniarz ma m.in. uprawnienia do ujęcia osoby, która jeszcze nie popełniła czynu zabronionego. Wystarczy, że zatrzymany w sposób oczywisty stwarza bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego, a także chronionego mienia. Również ochroniarz musi bezzwłocznie oddać zatrzymanego w ręce Policji. Może on także użyć przymusu bezpośredniego np. technik obrony, obezwładnienia czy kajdanek zakładanych na ręce.

Podsumowanie.

W zderzeniu ze złodziejem, pracownik sklepu ma prawo bronić powierzonego mu mienia. Popełnienie przestępstwa powinno być jednak niewątpliwe, a zatrzymany niezwłocznie przekazany Policji. Nadużycie prawa do ujęcia może bowiem zaszkodzić zatrzymującemu.

 

Anna Wawruch
aplikant radcowski,
kancelaria Affre i Wspólnicy sp.k.

Poprzedni artykuł
Następny artykuł