Regulacje dotyczące sprzedaży alkoholu

W Polsce spożycie alkoholu stale utrzymuje się na wysokim poziomie. Coraz więcej sklepów otrzymuje koncesje na alkohol, lub wręcz specjalizuje się w takim asortymencie. Przy tej okazji warto wspomnieć o przepisach, które regulują w Polsce dostęp do alkoholu.

 

Święta, noc sylwestrowa, początek Nowego Roku – to okazje przy których Polacy często sięgają po alkohol. Wg danych Światowej Organizacji Zdrowia jesteśmy drugim krajem w Europie z największym spożyciem alkoholu na mieszkańca – 10,3l w ciągu roku. Wyprzedzają nas tylko Litwini. Rosjanie nie są klasyfikowani w rankingu. Wyróżnia nas też ilość sklepów, w których dostępny jest alkohol w przeliczeniu na mieszkańca. Wg Światowej Organizacji Zdrowia powinno to być 1 000 osób na jeden punkt sprzedaży alkoholu. Natomiast średnia dla Polski to około 270 osób.

Zezwolenie na sprzedaż alkoholu

Dla sprzedaży alkoholu w Polsce kluczowe znaczenie ma ustawa z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Akt ten wskazuje, gdzie można prowadzić sprzedaż detaliczną alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży (czyli poza restauracjami i barami). Będą to sklepy branżowe, wydzielone stoiska w sklepach samoobsługowych oraz pozostałe placówki sklepowe.

Prowadzenie sprzedaży alkoholu wiąże się z kilkoma formalnościami. Podstawowa z nich to uzyskanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Udziela go wójt, burmistrz lub prezydent miasta na wniosek przedsiębiorcy. Jest ono odpłatne. O tym, gdzie należy złożyć wniosek decyduje miejsce położenia sklepu. Zezwolenia są udzielane na trzy rodzaje napojów alkoholowych: do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo; od 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz powyżej 18% zawartości alkoholu.

Konieczne jest uzyskanie pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. Każda gmina ma bowiem zazwyczaj własne regulacje i dba o to, aby sklep, w którym można nabyć alkohol nie znajdował się np. w pobliżu szkoły. Gmina ustala również maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż alkoholu na jej terenie. Może także uchwalić ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu.

Opłata roczna za korzystanie z udzielonego zezwolenia jest stała, unormowana na szczeblu ustawowym i zależna od rodzaju oferowanych alkoholi. Wynosi odpowiednio:

– 525 zł na sprzedaż napojów zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa;

– 525 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa);

– 2100 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu.

Zezwolenie dla sklepu wydaje się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata. Może ono być cofnięte w przypadku nieprzestrzegania przez sprzedawcę przepisów ustawy, częstego zakłócania porządku publicznego w okolicy miejsca sprzedaży (często = co najmniej 2 razy w ciągu 6 miesięcy), czy wprowadzeniu do sprzedaży alkoholu z nielegalnych źródeł oraz sprzedaży alkoholu nieletnim. Przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, będzie mógł, wystąpić ponownie o jego wydanie dopiero po upływie 3 lat.

 

Inne obowiązki sprzedawców

Na detalicznych sprzedawcach alkoholu ciąży też obowiązek informacyjny – muszą oni do 31 stycznia każdego roku złożyć pisemne oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w roku poprzednim. W zależności od tego, czy wartość sprzedanych trunków, przekroczyła 37 500zł (dla napojów mniej procentowych) albo 77 000zł (napoje o zawartości alkoholu powyżej 18%), ustala się wyższe opłaty za korzystanie z zezwolenia zamiast tych, o których mowa powyżej. Jest to odpowiednio 1,4% wartości ogólnej sprzedaży alkoholi poniżej 18% w roku poprzednim i 2,7% wartości ogólnej sprzedaży alkoholi powyżej 18% zawartości alkoholu w roku poprzednim.

Przepisy karne

W każdym miejscu podawania i spożywania alkoholu powinna być widoczna informacja o szkodliwości spożywania alkoholu. Ustawa przewiduje zakaz sprzedaży alkoholu:

  • osobom, których zachowanie wskazuje że są nietrzeźwi,
  • osobom, które nie ukończyły 18 roku życia oraz
  • na kredyt lub pod zastaw.

Sprzedaż alkoholu jest też obwarowana kilkoma przepisami karnymi. Wśród działań zagrożonych karą grzywny znajduje się m.in. sprzedaż bez zezwolenia, lub sprzedaż w warunkach, kiedy jest zakazana (np. w porze nocnej, jeśli gmina podjęła uchwałę w tym przedmiocie). W takich przypadkach sąd może orzec przepadek napojów alkoholowych, nawet jeśli nie stanowią własności karanego sprzedawcy. Grzywna może być też nałożona w przypadku braku uwidocznionej informacji o sprzedaży alkoholu lub nielegalnego wprowadzania alkoholu do obrotu.

 

Mateusz Zając
Affre i Wspólnicy

 

 

Poprzedni artykuł
Następny artykuł