W grudniu 2014 roku Nałęczów Zdrój S.A. zgłosiła do ochrony słowny znak towarowy „perlage” dla wód mineralnych (klasa 32 klasyfikacji nicejskiej; nr zgłoszenia Z.436491). Co istotne czas rejestracji znaku towarowego, o ile nie wystąpią komplikacje, wynosi od 6 do 8 miesięcy. W tym przypadku jednak cały proces trwał prawie 11 lat, a sprawa zakończyła się dla spółki korzystnie dopiero po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wątpliwości Urzędu Patentowego: sposób produkcji wody czy znak towarowy?
Urząd Patentowy RP (UPRP) zakwestionował zdolność odróżniającą oznaczenia. Uzasadniał to materiałami pozyskanymi z internetu, m.in. ze stron spółki – stwierdzając, że słowo „perlage” (pochodzące z języka francuskiego) odnosi się wyłącznie do procesu nasycania wody CO₂, a więc wskazuje na metodę napowietrzania płynu, którą mogą stosować również inni przedsiębiorcy. Organ nie zweryfikował jednak znaczenia tego terminu w słownikach polskich ani francuskich, opierając swoje stanowisko w całości na materiałach reklamowych dotyczących Perlage. Badając, czy dane oznaczenie nie jest opisowe warto sprawdzać zarówno słowniki ogólne (czy dane słowo w ogóle funkcjonuje w języku), jak i specjalistyczne (czy ma techniczne, utrwalone znaczenie w danej branży). UPRP opierając stanowisko głównie na materiałach stworzonych przez Nałęczów Zdrój S.A., ustalił, że słowo „perlage” nie wskazuje na komercyjne pochodzenie produktu, a wyłącznie określa sposób dodawania bąbelków powietrza do wody. Sytuacji nie zmieniał fakt, że znak ma wyłącznie formę słowną, bez grafiki, a więc nie zawiera żadnych elementów odróżniających. Pełnomocnicy z naszej kancelarii podawali argumenty przeciwne: termin „perlage” nie występuje w języku polskim oraz nie odnosi się do produkcji wody gazowanej. Słowo zostało adaptowane do określenia wód mineralnych przez Nałęczów Zdrój. Nie przekonało to jednak ani organu, ani Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, do którego wpłynęła skarga na decyzję UPRP.
Wyrok NSA i punkt zwrotny
Punktem zwrotnym sprawy był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd uznał, że znak stosowany przez Nałęczów Zdrój ma pierwotną zdolność odróżniającą. Wyjaśnienie sądu potwierdziło słuszność naszych argumentów:
— Słowo „perlage” nie jest wyłącznie ani aktualnie, ani konkretnie, ani bezpośrednio opisowe w odniesieniu do wód mineralnych w Polsce.
— Za to powszechnie stosowane są inne jasne i zrozumiałe dla polskiego konsumenta określenia dotyczące nasycenia wody dwutlenkiem węgla, które nie są powiązane ze słowem perlage.
— Język francuski nie jest popularnym językiem w Polsce i mało który konsument powiąże słowo perlage ze zjawiskiem perlenia, czyli tworzenia się drobnych pęcherzyków w cieczy.
— Dla nabywcy produktu, który nie ma ponadprzeciętnej znajomości francuskiego, słowo będzie miało charakter wyłącznie fantazyjny, co więcej dla naturalnych użytkowników języka francuskiego znaczenie słowa również nie jest oczywiste.
Dlatego Sąd wydał tzw. wyrok reformatoryjny, uchylając zarówno orzeczenie WSA, jak i Urzędu Patentowego. Dzięki temu UPRP musiało wydać decyzję warunkową obejmującą ochroną znak towarowy perlage i przyznającą monopol używania znaku do oznaczania wód mineralnych przez Nałęczów Zdrój.
Jak zauważa Joanna Skrzeczkowska, szefowa naszego działu prawa własności intelektualnej, w historii znaku „Perlage” kluczowe okazały się cztery aspekty:
1. Terytorialny – znak towarowy perlage został zgłoszony do ochrony przed UPRP, a więc docelowym terytorium, na którym bada się opisowość znaku stanowi obszar Polski.
2. Językoznawczy – słowo perlage nie występuje w języku polskim, a niewielka znajomość języka francuskiego wśród konsumentów nie pozwala na automatyczne odczytanie przez nich znaczenia słowa. Na marginesie słowo perlage nie jest używane do oznaczania lekko gazowanej wody również w języku francuskim.
3. Rynkowy – na polskim rynku wód mineralnych funkcjonują inne, zrozumiałe określenia nasycenia wody CO₂, które mają utrwalone znaczenie, w przeciwieństwie do słowa perlage. To Nałęczów Zdrój powiązał słowo z gazowaną wodą i żaden inny producent nie używał podobnej nomenklatury.
4. Prawny – oceniamy postrzeganie znaku przez odbiorców w momencie zgłoszenia. Dowodami wykazującymi opisowość powinny pochodzić spoza przedsiębiorstwa zgłaszającego znak i wykazywać, że słowo jest powszechnie zrozumiałe przez ogół docelowej grupy odbiorców. W przypadku znaków towarowych przeznaczonych dla wody są one dedykowane do ogółu społeczeństwa. A więc większość nabywców wody musiałoby powiązać słowo perlage z procesem napowietrzania wody.
Dzięki determinacji spółki oraz pełnomocników z naszej kancelarii, podjęcia prawie 11-letniej walki i przekonaniu o sile argumentacji, udało się uzyskać długo wyczekiwane prawo wyłączne. Obecnie perlage to tylko i aż określenie produktu pochodzącego od Nałęczów Zdrój.